Opłacalność maszyny do napełniania gaśnic zależy od wielkości zleceń, kosztu robocizny i pełnego czasu obsługi urządzenia. Przy obliczaniu zwrotu z inwestycji trzeba porównać realne koszty obecnej pracy z kosztami nowego stanowiska, uwzględniając także przestoje i konserwację.
Jak obliczyć zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic?
Zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic można policzyć znacznie dokładniej niż przez proste porównanie ceny urządzenia z przychodem z jednej usługi. W kalkulacji powinny znaleźć się liczba wykonywanych napełnień, marża na jednym zleceniu, czas pracy operatora, koszt materiałów, części eksploatacyjnych, energii oraz oszczędności wynikające z większej wydajności. Maszyna kosztująca 30 000 zł nie musi zwracać się wolniej niż urządzenie za 20 000 zł. Jeżeli droższy model skraca czas obsługi, pozwala realizować większą liczbę zleceń i ogranicza straty proszku, jego rzeczywisty okres zwrotu może być krótszy.
Zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic – od czego zacząć?
Do podstawowej kalkulacji potrzebnych jest kilka danych:
- cena zakupu maszyny,
- koszt transportu i uruchomienia,
- koszt dodatkowego wyposażenia,
- miesięczna liczba napełnianych gaśnic,
- średnia marża na jednym napełnieniu,
Im bardziej realistyczne będą te dane, tym bardziej użyteczna będzie kalkulacja. Nie warto opierać się na najlepszym miesiącu w historii firmy ani zakładać, że maszyna od pierwszego dnia będzie pracować z pełnym obciążeniem. ROI, czyli Return on Investment, oznacza stopę zwrotu z inwestycji. Najprostszy wzór wygląda następująco: Jeżeli maszyna kosztowała 30 000 zł, a w analizowanym okresie wygenerowała 45 000 zł dodatkowego zysku, obliczenie wygląda tak: (45 000 zł – 30 000 zł) ÷ 30 000 zł × 100% = 50% Oznacza to 50% zwrotu ponad pierwotnie zainwestowany kapitał w przyjętym okresie.
Przykład obliczenia marży na jednej gaśnicy
Załóżmy, że usługa napełnienia jednej gaśnicy kosztuje klienta 55 zł netto. Koszty bezpośrednie wynoszą:
- proszek – 17 zł,
- gaz i drobne materiały – 3 zł,
- koszt pracy operatora – 10 zł,
- pozostałe koszty zmienne – 5 zł.
Łączny koszt: Marża na usłudze: Jeżeli miesięcznie wykonywanych jest 300 takich napełnień: Przy inwestycji 36 000 zł prosty okres zwrotu wyniósłby: Ten przykład zakłada jednak, że cała sprzedaż powstała dzięki nowej maszynie. Jeśli firma wykonywała te usługi wcześniej, trzeba obliczyć przede wszystkim dodatkową korzyść wynikającą z inwestycji.
Nowa sprzedaż a oszczędność czasu – to dwa różne źródła zwrotu
Maszyna może zwracać się na dwa podstawowe sposoby. Pierwszy to dodatkowy przychód. Firma może przyjąć więcej zleceń niż wcześniej. Drugi to oszczędność kosztów. Ta sama liczba gaśnic jest obsługiwana szybciej albo przy mniejszym udziale pracy ręcznej. W wielu serwisach oba efekty występują jednocześnie. Załóżmy, że stary sposób pracy pozwalał obsłużyć maksymalnie 400 napełnień miesięcznie. Po zakupie nowej maszyny warsztat może bez zwiększania czasu pracy obsłużyć 650 gaśnic. Dodatkowa zdolność produkcyjna wynosi: Jeżeli firma rzeczywiście posiada klientów na te dodatkowe 250 usług, a marża na jednej wynosi 20 zł: Przy koszcie inwestycji 40 000 zł: Maszyna może więc zwrócić się po około ośmiu miesiącach.
Aktywny czas operatora jest ważniejszy niż sam czas cyklu
Dwie maszyny mogą wykonywać napełnienie w podobnym czasie, ale znacząco różnić się pod względem zaangażowania pracownika. Maszyna A wykonuje cykl w trzy minuty i przez cały czas wymaga uwagi operatora. Maszyna B również potrzebuje trzech minut, ale po ustawieniu parametrów operator przez dwie minuty może przygotowywać kolejną gaśnicę. Z punktu widzenia wydajności warsztatu druga maszyna może być znacznie bardziej korzystna.
Automatyzacja a ROI
Automatyczne ważenie, zatrzymywanie procesu czy czyszczenie filtra zwiększają cenę urządzenia, ale mogą ograniczyć liczbę ręcznych czynności. Załóżmy:
- maszyna półautomatyczna kosztuje 25 000 zł,
- maszyna automatyczna kosztuje 35 000 zł,
- różnica wynosi 10 000 zł.
Automatyczna wersja pozwala zaoszczędzić 25 godzin pracy miesięcznie. Jeżeli godzina operatora kosztuje firmę 50 zł: Dodatkowe 10 000 zł inwestycji może więc zwrócić się z samej oszczędności czasu po: Nie należy wpisywać wyłącznie kwoty, którą pracownik otrzymuje na konto. Dla przedsiębiorstwa koszt godziny pracy może obejmować również: W tej części warto uwzględnić wynagrodzenie brutto, koszty pracodawcy, urlopy, czas organizacyjny, szkolenia oraz odzież i wyposażenie robocze. Do uproszczonego obliczenia wystarczy przyjąć realistyczny pełny koszt jednej godziny pracy w firmie.
Koszt filtrów i części eksploatacyjnych
Każda maszyna wymaga okresowej obsługi. Do kalkulacji rocznej warto wpisać: W tej części warto uwzględnić filtry, uszczelki, przewody, elementy szybkozłączy oraz przeglądy. Jeżeli roczne utrzymanie urządzenia kosztuje 3 000 zł, miesięcznie można przyjąć około: Tę wartość należy odjąć od miesięcznej korzyści generowanej przez maszynę.
Przestój maszyny również kosztuje
Przy dużym serwisie niezawodność może znacząco wpływać na ROI. Załóżmy, że maszyna obsługuje 80 gaśnic dziennie, a marża na jednej usłudze wynosi 18 zł. Jeden dzień pełnego przestoju oznacza potencjalnie: Trzy dni przestoju: Dlatego tańsza maszyna bez szybkiego serwisu może mieć gorszy wynik ekonomiczny niż droższe urządzenie z dobrym dostępem do części. Jeżeli zakup jest finansowany kredytem, leasingiem lub inną formą finansowania, koszt kapitału powinien pojawić się w dokładniejszej analizie. Do ceny maszyny można wtedy doliczyć: W tej części warto uwzględnić odsetki, opłatę wstępną, prowizję oraz inne koszty finansowania.
Dla bieżącej płynności firmy często ważniejsza od prostego ROI jest odpowiedź na pytanie, czy miesięczna korzyść z maszyny jest większa od miesięcznego obciążenia finansowego. Zakup za gotówkę oznacza większy jednorazowy wydatek, ale brak kosztów finansowania. Leasing lub kredyt ogranicza początkowy wypływ gotówki, ale zwiększa całkowity koszt inwestycji. Nie można więc porównywać obu modeli wyłącznie po cenie katalogowej urządzenia. W kalkulacji przepływów pieniężnych należy uwzględnić realną wysokość rat oraz pozostałe koszty umowy.
Jak policzyć ROI przy uruchomieniu nowej usługi?
Jeżeli firma wcześniej nie wykonywała napełniania we własnym zakresie, obliczenie wygląda inaczej. Załóżmy, że serwis przekazywał miesięcznie 250 gaśnic podwykonawcy. Koszt jednej usługi zewnętrznej wynosił 28 zł. Miesięczny koszt: Po zakupie maszyny koszt wykonania usługi we własnym warsztacie wynosi 15 zł na sztukę. Oszczędność: Przy inwestycji 39 000 zł:
Podwykonawca czy własna maszyna?
To częste pytanie w mniejszych serwisach. Podwykonawca ma jedną istotną zaletę: nie trzeba inwestować w maszynę i jej utrzymanie. Własne stanowisko daje natomiast: W tej części warto uwzględnić większą kontrolę nad terminem realizacji, możliwość zachowania większej części marży, krótszy czas obsługi klienta, większą elastyczność oraz możliwość przyjmowania nowych zleceń. Granica opłacalności zależy przede wszystkim od wolumenu. Próg opłacalności pokazuje, ile usług trzeba wykonać, aby pokryć koszt inwestycji. W uproszczonym modelu: Przykład: Maszyna i uruchomienie kosztują 40 000 zł. Marża na jednej usłudze wynosi 20 zł. Jeżeli serwis wykonuje 400 napełnień miesięcznie:
To uproszczenie nie obejmuje kosztów stałych i eksploatacyjnych, ale szybko pokazuje skalę potrzebnego wolumenu. Jeżeli maszyna wymaga większego pomieszczenia, dodatkowej instalacji lub nowego pracownika, nie są to koszty pomijalne. Do analizy można dodać: W tej części warto uwzględnić dodatkowy czynsz, koszt ogrzewania i wentylacji, ubezpieczenie, nowego operatora oraz koszt dodatkowej powierzchni magazynowej. Jeśli jednak warsztat i personel już istnieją, przypisywanie całego czynszu do jednej maszyny może sztucznie pogorszyć wynik. Najlepiej doliczać te koszty, które rzeczywiście powstają wskutek inwestycji.
Nie zapominaj o wartości odzyskanego czasu
Oszczędzona godzina nie zawsze oznacza, że firma natychmiast oszczędza pełny koszt pracownika. Jeśli operator i tak pozostaje w pracy przez osiem godzin, wynagrodzenie nie zmniejszy się automatycznie. Wartość pojawia się wtedy, gdy odzyskany czas można wykorzystać na: W tej części warto uwzględnić obsługę większej liczby gaśnic, inne czynności serwisowe, przyjmowanie klientów, przygotowanie dokumentacji oraz realizację dodatkowych kontraktów. Dlatego w większych serwisach wydajność jest często ważniejsza niż prosta redukcja kosztów płacowych.
Jak policzyć wartość dodatkowej wydajności?
Załóżmy, że nowa maszyna pozwala obsłużyć 20 dodatkowych gaśnic dziennie. Przy 20 dniach pracy: Jeżeli firma ma klientów na cały dodatkowy wolumen i marża wynosi 18 zł: Jeżeli jednak firma posiada zlecenia tylko na 100 dodatkowych gaśnic, rzeczywista dodatkowa marża wyniesie: Do ROI należy używać drugiej wartości. W serwisie gaśnic wolumen może zmieniać się w ciągu roku. Jeżeli w kilku miesiącach firma realizuje duże przeglądy zakładów przemysłowych, a poza sezonem liczba zleceń spada, prosty miesięczny model może być mylący. Lepszym rozwiązaniem jest przygotowanie prognozy rocznej.
| Okres | Liczba napełnień miesięcznie |
|---|---|
| 4 miesiące wysokiego sezonu | 700 |
| 4 miesiące średniego sezonu | 400 |
| 4 miesiące niskiego sezonu | 200 |
Roczny wolumen wynosi wtedy: (4 × 700) + (4 × 400) + (4 × 200) = 5 200 gaśnic.
Przykład konserwatywny
Załóżmy tę samą inwestycję 35 000 zł, ale bez pozyskania dodatkowych klientów. Korzyści miesięczne: W tej części warto uwzględnić oszczędność czasu – 1 500 zł, oszczędność materiału – 400 zł, dodatkowe zlecenia – 0 zł oraz eksploatacja – minus 500 zł. Korzyść netto: Okres zwrotu: Ta sama maszyna może więc mieć okres zwrotu od około 9 do 25 miesięcy w zależności od tego, czy dodatkowa wydajność zostanie wykorzystana sprzedażowo.
Jak ocenić, czy okres zwrotu jest dobry?
Nie istnieje jeden uniwersalny okres, który automatycznie oznacza dobrą lub złą inwestycję. Trzeba uwzględnić: W tej części warto uwzględnić przewidywany okres użytkowania maszyny, ryzyko techniczne, stabilność liczby zleceń, koszt finansowania, możliwość odsprzedaży urządzenia oraz znaczenie maszyny dla całego procesu. Urządzenie pracujące przez wiele lat może być dobrą inwestycją również wtedy, gdy prosty zwrot nie następuje w ciągu kilku miesięcy. Firma może posiadać inwestycję o dobrym ROI, a jednocześnie mieć problem z płynnością. Przykładowo maszyna zwraca się w ciągu 18 miesięcy, ale całą cenę trzeba zapłacić przed dostawą. Jeżeli zakup wykorzysta całą rezerwę gotówkową firmy, inwestycja może stać się ryzykowna mimo dobrego wyniku matematycznego.
Dlatego warto osobno sprawdzić: W tej części warto uwzględnić ROI, okres zwrotu, miesięczny cash flow oraz minimalną rezerwę gotówkową firmy.
Kiedy nowa maszyna pozwala uniknąć zatrudnienia kolejnej osoby?
To może być jeden z największych ekonomicznych efektów automatyzacji. Jeżeli obecny zespół z ręcznym lub wolnym stanowiskiem osiągnął maksymalną przepustowość, firma ma dwie możliwości: W tej części warto uwzględnić zatrudnić dodatkowego pracownika oraz zwiększyć wydajność dzięki maszynie. Jeżeli nowa maszyna pozwala obecnemu zespołowi obsłużyć planowany wzrost bez kolejnego etatu, do korzyści można włączyć koszt zatrudnienia, którego firma nie musi ponosić.
Jak obliczyć efekt unikniętego zatrudnienia?
Załóżmy, że bez inwestycji firma musiałaby zatrudnić dodatkowego operatora za całkowity koszt 7 000 zł miesięcznie. Nowa maszyna kosztuje 60 000 zł i pozwala obecnemu zespołowi zrealizować dodatkowy wolumen. Jeżeli dodatkowe koszty eksploatacyjne urządzenia wynoszą 1 000 zł miesięcznie: Prosty okres zwrotu: Profesjonalne urządzenie po kilku latach może nadal posiadać wartość odsprzedaży. Jeżeli po pięciu latach maszyna kupiona za 40 000 zł może zostać sprzedana za 10 000 zł, faktyczny koszt ekonomiczny posiadania jest niższy niż pełne 40 000 zł. Przy prostych kalkulacjach ROI wartość rezydualną często się pomija, ale przy porównywaniu dwóch drogich urządzeń może mieć znaczenie.
W arkuszu kalkulacyjnym wystarczy utworzyć kilka pól. Dane wejściowe: W tej części warto uwzględnić cena maszyny, koszt uruchomienia, liczba napełnień miesięcznie, średni przychód na napełnieniu oraz koszt materiału. Następnie arkusz może automatycznie wyliczać: W tej części warto uwzględnić marżę jednostkową, miesięczną marżę, miesięczną oszczędność, okres zwrotu oraz roczny ROI.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu ROI
Największym błędem jest przygotowanie kalkulacji tak, aby uzasadnić wcześniej podjętą decyzję o zakupie. Typowe problemy to: W tej części warto uwzględnić liczenie przychodu zamiast marży, pomijanie kosztów instalacji, brak kosztów filtrów i części, zakładanie 100% wykorzystania maszyny oraz liczenie pełnej wydajności bez klientów.
Jak porównać dwie maszyny pod kątem opłacalności?
Nie warto wybierać wyłącznie tańszej. Dla każdego modelu trzeba przygotować identyczny zestaw danych:
| Parametr | Maszyna A | Maszyna B |
|---|---|---|
| Koszt całkowity | 30 000 zł | 42 000 zł |
| Pełny czas cyklu | 4 min | 2,5 min |
| Aktywny czas operatora | 3 min | 1,5 min |
| Koszt eksploatacji miesięcznej | 350 zł | 450 zł |
| Możliwa liczba cykli | niższa | wyższa |
Jeżeli warsztat wykonuje 100 napełnień miesięcznie, maszyna A może być bardziej racjonalna. Przy 1 000 napełnieniach miesięcznie większa oszczędność czasu maszyny B może bardzo szybko zrekompensować wyższą cenę. Okres zwrotu będzie długi, jeżeli: W tej części warto uwzględnić liczba zleceń jest bardzo mała, maszyna jest znacznie przewymiarowana, firma nie wykorzystuje automatyzacji, koszty finansowania są wysokie, urządzenie często stoi bezczynnie oraz marża na usłudze jest niewielka. W takim przypadku lepszym rozwiązaniem może być mniejsza maszyna, urządzenie półautomatyczne albo dalsze korzystanie z podwykonawcy do czasu osiągnięcia odpowiedniego wolumenu.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic?
Najprościej podzielić całkowity koszt inwestycji przez miesięczną korzyść finansową generowaną przez maszynę. Do korzyści można zaliczyć dodatkową marżę, oszczędność czasu, mniejsze straty środka i ograniczenie kosztów usług zewnętrznych.
Co trzeba uwzględnić w cenie inwestycji?
Oprócz ceny maszyny należy uwzględnić transport, instalację, uruchomienie, adaptery, ewentualny kompresor, szkolenie i inne elementy potrzebne do rozpoczęcia pracy.
Czy ROI liczy się od przychodu?
Nie powinno się opierać kalkulacji wyłącznie na przychodzie. Znacznie bardziej użyteczna jest marża pozostająca po odjęciu materiału, pracy i pozostałych kosztów bezpośrednich.
Po ilu miesiącach powinna zwrócić się maszyna?
Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla wszystkich serwisów. Okres zależy od ceny urządzenia, liczby napełnień, marży, kosztów eksploatacji oraz możliwości wykorzystania dodatkowej wydajności.
Dobór wyposażenia do konkretnych zleceń
Przed zakupem warto porównać parametry urządzenia, zakres obsługiwanych gaśnic, wymagania instalacyjne oraz dostępność dokumentacji. W ofercie Gaśniczka mogą Państwo sprawdzić automatyczną maszynę do napełniania gaśnic oraz półautomatyczną maszynę do napełniania gaśnic. Wybór powinien uwzględniać rzeczywisty wolumen pracy i dokumentację urządzenia.
