Zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic – jak obliczyć?

Jak obliczyć zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic?

Zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic można policzyć znacznie dokładniej niż przez proste porównanie ceny urządzenia z przychodem z jednej usługi. W kalkulacji powinny znaleźć się liczba wykonywanych napełnień, marża na jednym zleceniu, czas pracy operatora, koszt materiałów, części eksploatacyjnych, energii oraz oszczędności wynikające z większej wydajności.

Maszyna kosztująca 30 000 zł nie musi zwracać się wolniej niż urządzenie za 20 000 zł. Jeżeli droższy model skraca czas obsługi, pozwala realizować większą liczbę zleceń i ogranicza straty proszku, jego rzeczywisty okres zwrotu może być krótszy.

Najlepiej więc liczyć nie tylko „ile kosztuje maszyna?”, ale również „ile pieniędzy miesięcznie dzięki niej pozostaje w firmie?”. To właśnie ta wartość pozwala oszacować, po ilu miesiącach inwestycja zaczyna przynosić rzeczywistą korzyść.

Zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic – od czego zacząć?

Do podstawowej kalkulacji potrzebnych jest kilka danych:

• cena zakupu maszyny,
• koszt transportu i uruchomienia,
• koszt dodatkowego wyposażenia,
• miesięczna liczba napełnianych gaśnic,
• średnia marża na jednym napełnieniu,
• koszty eksploatacyjne maszyny,
• czas pracy operatora,
• wydajność obecnego i nowego stanowiska.

Im bardziej realistyczne będą te dane, tym bardziej użyteczna będzie kalkulacja.

Nie warto opierać się na najlepszym miesiącu w historii firmy ani zakładać, że maszyna od pierwszego dnia będzie pracować z pełnym obciążeniem.

Czym jest ROI?

ROI, czyli Return on Investment, oznacza stopę zwrotu z inwestycji.

Najprostszy wzór wygląda następująco:

ROI = (zysk z inwestycji – koszt inwestycji) ÷ koszt inwestycji × 100%

Jeżeli maszyna kosztowała 30 000 zł, a w analizowanym okresie wygenerowała 45 000 zł dodatkowego zysku, obliczenie wygląda tak:

(45 000 zł – 30 000 zł) ÷ 30 000 zł × 100% = 50%

Oznacza to 50% zwrotu ponad pierwotnie zainwestowany kapitał w przyjętym okresie.

W praktyce dla właściciela serwisu często bardziej intuicyjny jest jednak okres zwrotu wyrażony w miesiącach.

Jak obliczyć okres zwrotu w miesiącach?

Można zastosować prosty wzór:

Okres zwrotu = całkowity koszt inwestycji ÷ miesięczna korzyść finansowa.

Jeżeli pełny koszt inwestycji wynosi 36 000 zł, a maszyna generuje 4 000 zł dodatkowego zysku miesięcznie:

36 000 ÷ 4 000 = 9 miesięcy.

W takim modelu inwestycja zwraca się po około dziewięciu miesiącach.

Warunkiem jest jednak prawidłowe policzenie miesięcznej korzyści. To tutaj najczęściej pojawiają się błędy.

Nie licz wyłącznie ceny maszyny

Koszt inwestycji powinien obejmować wszystko, co jest potrzebne do uruchomienia stanowiska.

Przykładowy budżet może wyglądać następująco:

Łączny koszt inwestycji wynosi w tym przykładzie:

35 500 zł.

Jeżeli do kalkulacji przyjęlibyśmy tylko cenę maszyny, okres zwrotu wyglądałby zbyt optymistycznie.

Najważniejsza wartość: marża na jednym napełnieniu

Przychód nie jest tym samym co zysk.

Jeżeli klient płaci 45 zł za określoną usługę, nie oznacza to, że całe 45 zł można przeznaczyć na spłatę maszyny.

Od przychodu trzeba odjąć między innymi:

• koszt proszku lub innego środka,
• gaz napędowy,
• uszczelki i inne części,
• czas pracy operatora,
• energię,
• zużycie maszyny,
• pozostałe koszty bezpośrednie.

Dopiero pozostała kwota może być traktowana jako marża generowana przez dane napełnienie.

Przykład obliczenia marży na jednej gaśnicy

Załóżmy, że usługa napełnienia jednej gaśnicy kosztuje klienta 55 zł netto.

Koszty bezpośrednie wynoszą:

• proszek – 17 zł,
• gaz i drobne materiały – 3 zł,
• koszt pracy operatora – 10 zł,
• pozostałe koszty zmienne – 5 zł.

Łączny koszt:

35 zł.

Marża na usłudze:

55 zł – 35 zł = 20 zł.

Jeżeli miesięcznie wykonywanych jest 300 takich napełnień:

300 × 20 zł = 6 000 zł miesięcznej marży.

Przy inwestycji 36 000 zł prosty okres zwrotu wyniósłby:

36 000 ÷ 6 000 = 6 miesięcy.

Ten przykład zakłada jednak, że cała sprzedaż powstała dzięki nowej maszynie. Jeśli firma wykonywała te usługi wcześniej, trzeba obliczyć przede wszystkim dodatkową korzyść wynikającą z inwestycji.

Nowa sprzedaż a oszczędność czasu – to dwa różne źródła zwrotu

Maszyna może zwracać się na dwa podstawowe sposoby.

Pierwszy to dodatkowy przychód. Firma może przyjąć więcej zleceń niż wcześniej.

Drugi to oszczędność kosztów. Ta sama liczba gaśnic jest obsługiwana szybciej albo przy mniejszym udziale pracy ręcznej.

W wielu serwisach oba efekty występują jednocześnie.

Jak policzyć zwrot z większej liczby zleceń?

Załóżmy, że stary sposób pracy pozwalał obsłużyć maksymalnie 400 napełnień miesięcznie.

Po zakupie nowej maszyny warsztat może bez zwiększania czasu pracy obsłużyć 650 gaśnic.

Dodatkowa zdolność produkcyjna wynosi:

650 – 400 = 250 gaśnic miesięcznie.

Jeżeli firma rzeczywiście posiada klientów na te dodatkowe 250 usług, a marża na jednej wynosi 20 zł:

250 × 20 zł = 5 000 zł dodatkowej marży miesięcznie.

Przy koszcie inwestycji 40 000 zł:

40 000 ÷ 5 000 = 8 miesięcy.

Maszyna może więc zwrócić się po około ośmiu miesiącach.

Wydajność nie generuje zysku bez klientów

To jeden z najważniejszych elementów kalkulacji.

Maszyna może być zdolna do wykonania 1 000 cykli miesięcznie, ale jeżeli firma posiada zlecenia tylko na 250 gaśnic, niewykorzystana wydajność nie generuje zwrotu.

Dlatego w biznesplanie należy rozdzielić:

• maksymalną wydajność techniczną,
• realną liczbę zleceń,
• prognozowany wzrost sprzedaży.

Nie warto liczyć ROI na podstawie pełnej wydajności katalogowej, jeśli firma nie posiada realnej możliwości jej wykorzystania.

Jak policzyć oszczędność czasu operatora?

Załóżmy, że dotychczasowa metoda wymagała 5 minut aktywnej pracy przy jednym napełnieniu.

Nowa maszyna ogranicza ten czas do 2 minut.

Oszczędność wynosi:

3 minuty na gaśnicę.

Przy 400 gaśnicach miesięcznie:

400 × 3 min = 1 200 minut.

To:

20 godzin miesięcznie.

Jeżeli pełny koszt godziny pracy operatora wynosi 45 zł:

20 × 45 zł = 900 zł miesięcznej oszczędności.

W ciągu roku daje to:

10 800 zł.

Aktywny czas operatora jest ważniejszy niż sam czas cyklu

Dwie maszyny mogą wykonywać napełnienie w podobnym czasie, ale znacząco różnić się pod względem zaangażowania pracownika.

Maszyna A wykonuje cykl w trzy minuty i przez cały czas wymaga uwagi operatora.

Maszyna B również potrzebuje trzech minut, ale po ustawieniu parametrów operator przez dwie minuty może przygotowywać kolejną gaśnicę.

Z punktu widzenia wydajności warsztatu druga maszyna może być znacznie bardziej korzystna.

Automatyzacja a ROI

Automatyczne ważenie, zatrzymywanie procesu czy czyszczenie filtra zwiększają cenę urządzenia, ale mogą ograniczyć liczbę ręcznych czynności.

Załóżmy:

• maszyna półautomatyczna kosztuje 25 000 zł,
• maszyna automatyczna kosztuje 35 000 zł,
• różnica wynosi 10 000 zł.

Automatyczna wersja pozwala zaoszczędzić 25 godzin pracy miesięcznie.

Jeżeli godzina operatora kosztuje firmę 50 zł:

25 × 50 zł = 1 250 zł miesięcznie.

Dodatkowe 10 000 zł inwestycji może więc zwrócić się z samej oszczędności czasu po:

10 000 ÷ 1 250 = 8 miesięcy.

Jak uwzględnić koszt pracownika?

Nie należy wpisywać wyłącznie kwoty, którą pracownik otrzymuje na konto.

Dla przedsiębiorstwa koszt godziny pracy może obejmować również:

• wynagrodzenie brutto,
• koszty pracodawcy,
• urlopy,
• czas organizacyjny,
• szkolenia,
• odzież i wyposażenie robocze.

Do uproszczonego obliczenia wystarczy przyjąć realistyczny pełny koszt jednej godziny pracy w firmie.

Zwrot z inwestycji a oszczędność proszku

Straty środka również mają znaczenie.

Starsze lub źle zorganizowane stanowisko może powodować większe zapylenie, pozostawianie materiału w przewodach albo rozsypywanie proszku podczas ręcznego przesypywania.

Załóżmy, że nowa maszyna ogranicza straty średnio o 100 gramów na jednym cyklu.

Przy 600 napełnieniach miesięcznie:

600 × 0,1 kg = 60 kg proszku miesięcznie.

Jeżeli kilogram środka kosztuje przykładowo 8 zł:

60 × 8 zł = 480 zł miesięcznej oszczędności.

W ciągu roku to 5 760 zł.

Przy dużym wolumenie nawet niewielka strata na jednym cyklu zaczyna mieć znaczenie.

Jak uwzględnić energię elektryczną?

W większości małych i średnich serwisów koszt energii samej maszyny nie będzie największym składnikiem ROI, ale warto go uwzględnić przy dokładniejszej analizie.

Podstawowe obliczenie wygląda następująco:

moc urządzenia × czas pracy × cena energii.

Jeżeli maszyna pobiera średnio 2 kW i pracuje 80 godzin miesięcznie:

2 kW × 80 h = 160 kWh.

Następnie wynik mnoży się przez rzeczywistą cenę 1 kWh dla firmy.

Nie zapomnij o kosztach kompresora

Jeżeli maszyna wymaga sprężonego powietrza, do kosztu należy doliczyć energię zużywaną przez kompresor.

W praktyce może on pracować dłużej niż sama maszyna, szczególnie jeśli obsługuje kilka stanowisk.

Dlatego przy bardziej precyzyjnym rachunku warto znać:

• moc kompresora,
• czas jego pracy,
• koszt filtrów i oleju,
• koszt przeglądów.

Koszt filtrów i części eksploatacyjnych

Każda maszyna wymaga okresowej obsługi.

Do kalkulacji rocznej warto wpisać:

• filtry,
• uszczelki,
• przewody,
• elementy szybkozłączy,
• przeglądy,
• kalibrację systemu wagowego, jeśli jest wymagana,
• drobne naprawy.

Jeżeli roczne utrzymanie urządzenia kosztuje 3 000 zł, miesięcznie można przyjąć około:

3 000 ÷ 12 = 250 zł.

Tę wartość należy odjąć od miesięcznej korzyści generowanej przez maszynę.

Przestój maszyny również kosztuje

Przy dużym serwisie niezawodność może znacząco wpływać na ROI.

Załóżmy, że maszyna obsługuje 80 gaśnic dziennie, a marża na jednej usłudze wynosi 18 zł.

Jeden dzień pełnego przestoju oznacza potencjalnie:

80 × 18 zł = 1 440 zł niewygenerowanej marży.

Trzy dni przestoju:

4 320 zł.

Dlatego tańsza maszyna bez szybkiego serwisu może mieć gorszy wynik ekonomiczny niż droższe urządzenie z dobrym dostępem do części.

Jak uwzględnić koszt finansowania?

Jeżeli zakup jest finansowany kredytem, leasingiem lub inną formą finansowania, koszt kapitału powinien pojawić się w dokładniejszej analizie.

Do ceny maszyny można wtedy doliczyć:

• odsetki,
• opłatę wstępną,
• prowizję,
• inne koszty finansowania.

Dla bieżącej płynności firmy często ważniejsza od prostego ROI jest odpowiedź na pytanie, czy miesięczna korzyść z maszyny jest większa od miesięcznego obciążenia finansowego.

Maszyna za gotówkę czy leasing?

Zakup za gotówkę oznacza większy jednorazowy wydatek, ale brak kosztów finansowania.

Leasing lub kredyt ogranicza początkowy wypływ gotówki, ale zwiększa całkowity koszt inwestycji.

Nie można więc porównywać obu modeli wyłącznie po cenie katalogowej urządzenia.

W kalkulacji przepływów pieniężnych należy uwzględnić realną wysokość rat oraz pozostałe koszty umowy.

Jak policzyć ROI przy zastąpieniu ręcznego procesu?

Załóżmy, że firma wcześniej wykonywała część procesu ręcznie.

Obecny koszt miesięczny:

• 60 godzin pracy operatora – 3 000 zł,
• straty materiału – 500 zł,
• inne koszty – 300 zł.

Łącznie:

3 800 zł miesięcznie.

Po zakupie maszyny:

• 20 godzin pracy – 1 000 zł,
• straty materiału – 150 zł,
• energia i części – 350 zł.

Łącznie:

1 500 zł miesięcznie.

Oszczędność:

3 800 – 1 500 = 2 300 zł miesięcznie.

Jeżeli pełny koszt maszyny wynosi 34 500 zł:

34 500 ÷ 2 300 = 15 miesięcy.

Jak policzyć ROI przy uruchomieniu nowej usługi?

Jeżeli firma wcześniej nie wykonywała napełniania we własnym zakresie, obliczenie wygląda inaczej.

Załóżmy, że serwis przekazywał miesięcznie 250 gaśnic podwykonawcy.

Koszt jednej usługi zewnętrznej wynosił 28 zł.

Miesięczny koszt:

250 × 28 zł = 7 000 zł.

Po zakupie maszyny koszt wykonania usługi we własnym warsztacie wynosi 15 zł na sztukę.

Miesięczny koszt:

250 × 15 zł = 3 750 zł.

Oszczędność:

7 000 – 3 750 = 3 250 zł miesięcznie.

Przy inwestycji 39 000 zł:

39 000 ÷ 3 250 = 12 miesięcy.

Podwykonawca czy własna maszyna?

To częste pytanie w mniejszych serwisach.

Podwykonawca ma jedną istotną zaletę: nie trzeba inwestować w maszynę i jej utrzymanie.

Własne stanowisko daje natomiast:

• większą kontrolę nad terminem realizacji,
• możliwość zachowania większej części marży,
• krótszy czas obsługi klienta,
• większą elastyczność,
• możliwość przyjmowania nowych zleceń.

Granica opłacalności zależy przede wszystkim od wolumenu.

Jak obliczyć próg opłacalności?

Próg opłacalności pokazuje, ile usług trzeba wykonać, aby pokryć koszt inwestycji.

W uproszczonym modelu:

Liczba napełnień potrzebna do zwrotu = koszt inwestycji ÷ marża na jednym napełnieniu.

Przykład:

Maszyna i uruchomienie kosztują 40 000 zł.

Marża na jednej usłudze wynosi 20 zł.

40 000 ÷ 20 = 2 000 napełnień.

Jeżeli serwis wykonuje 400 napełnień miesięcznie:

2 000 ÷ 400 = 5 miesięcy.

To uproszczenie nie obejmuje kosztów stałych i eksploatacyjnych, ale szybko pokazuje skalę potrzebnego wolumenu.

Jak uwzględnić koszty stałe warsztatu?

Jeżeli maszyna wymaga większego pomieszczenia, dodatkowej instalacji lub nowego pracownika, nie są to koszty pomijalne.

Do analizy można dodać:

• dodatkowy czynsz,
• koszt ogrzewania i wentylacji,
• ubezpieczenie,
• nowego operatora,
• koszt dodatkowej powierzchni magazynowej.

Jeśli jednak warsztat i personel już istnieją, przypisywanie całego czynszu do jednej maszyny może sztucznie pogorszyć wynik.

Najlepiej doliczać te koszty, które rzeczywiście powstają wskutek inwestycji.

ROI nowej i używanej maszyny

Używane urządzenie może mieć krótszy prosty okres zwrotu ze względu na niższą cenę.

Załóżmy:

Na pierwszy rzut oka używana maszyna wygląda korzystniej.

Jeżeli jednak roczne naprawy używanego urządzenia kosztują dodatkowo 6 000 zł, a jego przestoje ograniczają liczbę zleceń, wynik może się zmienić.

Dlatego przy urządzeniu z rynku wtórnego warto stworzyć drugi scenariusz uwzględniający większy fundusz na naprawy.

Jak policzyć ROI maszyny automatycznej i półautomatycznej?

Porównanie powinno obejmować różnicę w cenie oraz różnicę w kosztach pracy.

Przykład:

Automat oszczędza 1,5 minuty na jednej gaśnicy.

Miesięcznie:

600 × 1,5 min = 900 minut = 15 godzin.

Przy koszcie godziny 50 zł:

15 × 50 = 750 zł miesięcznie.

Dopłata wynosi 12 000 zł.

Zwrot z samej różnicy w czasie:

12 000 ÷ 750 = 16 miesięcy.

Jeżeli automatyzacja dodatkowo pozwala przyjąć więcej zleceń, rzeczywisty okres będzie krótszy.

Nie zapominaj o wartości odzyskanego czasu

Oszczędzona godzina nie zawsze oznacza, że firma natychmiast oszczędza pełny koszt pracownika.

Jeśli operator i tak pozostaje w pracy przez osiem godzin, wynagrodzenie nie zmniejszy się automatycznie.

Wartość pojawia się wtedy, gdy odzyskany czas można wykorzystać na:

• obsługę większej liczby gaśnic,
• inne czynności serwisowe,
• przyjmowanie klientów,
• przygotowanie dokumentacji,
• realizację dodatkowych kontraktów.

Dlatego w większych serwisach wydajność jest często ważniejsza niż prosta redukcja kosztów płacowych.

Jak policzyć wartość dodatkowej wydajności?

Załóżmy, że nowa maszyna pozwala obsłużyć 20 dodatkowych gaśnic dziennie.

Przy 20 dniach pracy:

20 × 20 = 400 dodatkowych gaśnic miesięcznie.

Jeżeli firma ma klientów na cały dodatkowy wolumen i marża wynosi 18 zł:

400 × 18 = 7 200 zł dodatkowej marży miesięcznie.

Jeżeli jednak firma posiada zlecenia tylko na 100 dodatkowych gaśnic, rzeczywista dodatkowa marża wyniesie:

100 × 18 = 1 800 zł.

Do ROI należy używać drugiej wartości.

Sezonowość a zwrot z inwestycji

W serwisie gaśnic wolumen może zmieniać się w ciągu roku.

Jeżeli w kilku miesiącach firma realizuje duże przeglądy zakładów przemysłowych, a poza sezonem liczba zleceń spada, prosty miesięczny model może być mylący.

Lepszym rozwiązaniem jest przygotowanie prognozy rocznej.

Roczny wolumen wynosi wtedy:

(4 × 700) + (4 × 400) + (4 × 200) = 5 200 gaśnic.

To lepsza podstawa do kalkulacji niż przyjęcie stałych 700 sztuk przez wszystkie miesiące.

Trzy scenariusze zamiast jednej prognozy

Przy większej inwestycji warto przygotować trzy wersje kalkulacji.

Scenariusz ostrożny

Zakłada mniejszą liczbę zleceń, nieco wyższe koszty eksploatacji oraz wolniejszy wzrost firmy.

Scenariusz realistyczny

Opiera się na obecnych wynikach i kontraktach, które mają wysokie prawdopodobieństwo realizacji.

Scenariusz rozwojowy

Pokazuje wynik w sytuacji, gdy firma pozyska planowane większe kontrakty i wykorzysta dużą część możliwości maszyny.

Jeżeli inwestycja pozostaje akceptowalna nawet w scenariuszu ostrożnym, ryzyko finansowe jest znacznie mniejsze.

Przykład pełnej kalkulacji zwrotu

Załóżmy następujące dane:

• maszyna – 30 000 zł,
• transport i uruchomienie – 2 000 zł,
• adaptery – 2 000 zł,
• instalacja – 1 000 zł.

Całkowita inwestycja:

35 000 zł.

Firma wykonuje 500 napełnień miesięcznie.

Nowa maszyna:

• oszczędza 1 500 zł miesięcznie na pracy operatora,
• ogranicza straty proszku o 400 zł,
• pozwala przyjąć dodatkowe zlecenia generujące 2 500 zł marży,
• generuje 500 zł dodatkowych kosztów eksploatacji.

Miesięczna korzyść netto:

1 500 + 400 + 2 500 – 500 = 3 900 zł.

Okres zwrotu:

35 000 ÷ 3 900 = około 9 miesięcy.

Przykład konserwatywny

Załóżmy tę samą inwestycję 35 000 zł, ale bez pozyskania dodatkowych klientów.

Korzyści miesięczne:

• oszczędność czasu – 1 500 zł,
• oszczędność materiału – 400 zł,
• dodatkowe zlecenia – 0 zł,
• eksploatacja – minus 500 zł.

Korzyść netto:

1 400 zł miesięcznie.

Okres zwrotu:

35 000 ÷ 1 400 = 25 miesięcy.

Ta sama maszyna może więc mieć okres zwrotu od około 9 do 25 miesięcy w zależności od tego, czy dodatkowa wydajność zostanie wykorzystana sprzedażowo.

Jak ocenić, czy okres zwrotu jest dobry?

Nie istnieje jeden uniwersalny okres, który automatycznie oznacza dobrą lub złą inwestycję.

Trzeba uwzględnić:

• przewidywany okres użytkowania maszyny,
• ryzyko techniczne,
• stabilność liczby zleceń,
• koszt finansowania,
• możliwość odsprzedaży urządzenia,
• znaczenie maszyny dla całego procesu.

Urządzenie pracujące przez wiele lat może być dobrą inwestycją również wtedy, gdy prosty zwrot nie następuje w ciągu kilku miesięcy.

ROI a amortyzacja

ROI jest narzędziem biznesowym, natomiast amortyzacja jest pojęciem księgowym i podatkowym.

Nie należy ich utożsamiać.

Maszyna może ekonomicznie zwrócić się po roku, mimo że w księgach jej koszt jest rozliczany przez dłuższy okres.

Przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnej warto analizować przepływy pieniężne niezależnie od sposobu księgowego rozliczenia środka trwałego.

ROI a przepływ gotówki

Firma może posiadać inwestycję o dobrym ROI, a jednocześnie mieć problem z płynnością.

Przykładowo maszyna zwraca się w ciągu 18 miesięcy, ale całą cenę trzeba zapłacić przed dostawą. Jeżeli zakup wykorzysta całą rezerwę gotówkową firmy, inwestycja może stać się ryzykowna mimo dobrego wyniku matematycznego.

Dlatego warto osobno sprawdzić:

• ROI,
• okres zwrotu,
• miesięczny cash flow,
• minimalną rezerwę gotówkową firmy.

Jak policzyć zwrot przy planowanym wzroście serwisu?

Jeżeli firma zwiększa liczbę klientów, można przygotować prognozę stopniowego wzrostu.

Przykład:

Taki model jest bardziej realistyczny niż założenie pełnego wykorzystania maszyny od pierwszego miesiąca.

Czy warto kupować maszynę przed zdobyciem dużego kontraktu?

To zależy od możliwości obecnego warsztatu i prawdopodobieństwa otrzymania zlecenia.

Jeżeli podpisanie umowy wymaga wcześniejszego wykazania odpowiedniego zaplecza technicznego, inwestycja może być konieczna przed rozpoczęciem współpracy.

Jeżeli kontrakt jest dopiero luźnym planem, warto przygotować kalkulację także bez niego.

Maszyna nie powinna być opłacalna wyłącznie w scenariuszu opartym na jednym niepodpisanym zamówieniu.

Kiedy nowa maszyna pozwala uniknąć zatrudnienia kolejnej osoby?

To może być jeden z największych ekonomicznych efektów automatyzacji.

Jeżeli obecny zespół z ręcznym lub wolnym stanowiskiem osiągnął maksymalną przepustowość, firma ma dwie możliwości:

• zatrudnić dodatkowego pracownika,
• zwiększyć wydajność dzięki maszynie.

Jeżeli nowa maszyna pozwala obecnemu zespołowi obsłużyć planowany wzrost bez kolejnego etatu, do korzyści można włączyć koszt zatrudnienia, którego firma nie musi ponosić.

Jak obliczyć efekt unikniętego zatrudnienia?

Załóżmy, że bez inwestycji firma musiałaby zatrudnić dodatkowego operatora za całkowity koszt 7 000 zł miesięcznie.

Nowa maszyna kosztuje 60 000 zł i pozwala obecnemu zespołowi zrealizować dodatkowy wolumen.

Jeżeli dodatkowe koszty eksploatacyjne urządzenia wynoszą 1 000 zł miesięcznie:

7 000 – 1 000 = 6 000 zł miesięcznej korzyści.

Prosty okres zwrotu:

60 000 ÷ 6 000 = 10 miesięcy.

Wartość rezydualna maszyny

Profesjonalne urządzenie po kilku latach może nadal posiadać wartość odsprzedaży.

Jeżeli po pięciu latach maszyna kupiona za 40 000 zł może zostać sprzedana za 10 000 zł, faktyczny koszt ekonomiczny posiadania jest niższy niż pełne 40 000 zł.

Przy prostych kalkulacjach ROI wartość rezydualną często się pomija, ale przy porównywaniu dwóch drogich urządzeń może mieć znaczenie.

Jak stworzyć własny kalkulator zwrotu?

W arkuszu kalkulacyjnym wystarczy utworzyć kilka pól.

Dane wejściowe:

• cena maszyny,
• koszt uruchomienia,
• liczba napełnień miesięcznie,
• średni przychód na napełnieniu,
• koszt materiału,
• koszt pracy,
• koszty eksploatacyjne,
• liczba dodatkowych możliwych zleceń.

Następnie arkusz może automatycznie wyliczać:

• marżę jednostkową,
• miesięczną marżę,
• miesięczną oszczędność,
• okres zwrotu,
• roczny ROI.

Jakie dane zbierać przez miesiąc przed zakupem?

Jeżeli firma już prowadzi serwis, bardzo wartościowe jest zmierzenie obecnego procesu.

Przez kilka tygodni warto zapisywać:

• liczbę napełnień dziennie,
• typy i wielkości gaśnic,
• czas pełnego cyklu,
• aktywny czas operatora,
• ilość zużywanego proszku,
• straty materiału,
• liczbę zleceń odrzuconych z powodu braku mocy przerobowej.

Na podstawie takich danych znacznie łatwiej ocenić, ile pieniędzy nowa maszyna rzeczywiście może wygenerować.

Najczęstsze błędy przy obliczaniu ROI

Największym błędem jest przygotowanie kalkulacji tak, aby uzasadnić wcześniej podjętą decyzję o zakupie.

Typowe problemy to:

• liczenie przychodu zamiast marży,
• pomijanie kosztów instalacji,
• brak kosztów filtrów i części,
• zakładanie 100% wykorzystania maszyny,
• liczenie pełnej wydajności bez klientów,
• pomijanie sezonowości,
• nieuwzględnianie przestojów,
• zbyt optymistyczne założenia sprzedażowe,
• pomijanie kosztu finansowania,
• nieuwzględnianie wartości czasu operatora.

Jak porównać dwie maszyny pod kątem opłacalności?

Nie warto wybierać wyłącznie tańszej.

Dla każdego modelu trzeba przygotować identyczny zestaw danych:

Jeżeli warsztat wykonuje 100 napełnień miesięcznie, maszyna A może być bardziej racjonalna.

Przy 1 000 napełnieniach miesięcznie większa oszczędność czasu maszyny B może bardzo szybko zrekompensować wyższą cenę.

Kiedy maszyna nie zwróci się szybko?

Okres zwrotu będzie długi, jeżeli:

• liczba zleceń jest bardzo mała,
• maszyna jest znacznie przewymiarowana,
• firma nie wykorzystuje automatyzacji,
• koszty finansowania są wysokie,
• urządzenie często stoi bezczynnie,
• marża na usłudze jest niewielka.

W takim przypadku lepszym rozwiązaniem może być mniejsza maszyna, urządzenie półautomatyczne albo dalsze korzystanie z podwykonawcy do czasu osiągnięcia odpowiedniego wolumenu.

Kiedy inwestycja może zwrócić się bardzo szybko?

Najkorzystniejsza sytuacja występuje wtedy, gdy firma już posiada duży wolumen zleceń, ale dotychczasowy sposób pracy ogranicza przepustowość.

Jeżeli nowa maszyna jednocześnie:

• skraca czas pracy,
• zmniejsza straty środka,
• pozwala przyjąć więcej zleceń,
• ogranicza zlecanie prac na zewnątrz,
• eliminuje potrzebę dodatkowego etatu,

kilka różnych źródeł oszczędności zaczyna działać jednocześnie.

Najczęściej zadawane pytania

Jak obliczyć zwrot z inwestycji w maszynę do napełniania gaśnic?

Najprościej podzielić całkowity koszt inwestycji przez miesięczną korzyść finansową generowaną przez maszynę. Do korzyści można zaliczyć dodatkową marżę, oszczędność czasu, mniejsze straty środka i ograniczenie kosztów usług zewnętrznych.

Co trzeba uwzględnić w cenie inwestycji?

Oprócz ceny maszyny należy uwzględnić transport, instalację, uruchomienie, adaptery, ewentualny kompresor, szkolenie i inne elementy potrzebne do rozpoczęcia pracy.

Czy ROI liczy się od przychodu?

Nie powinno się opierać kalkulacji wyłącznie na przychodzie. Znacznie bardziej użyteczna jest marża pozostająca po odjęciu materiału, pracy i pozostałych kosztów bezpośrednich.

Po ilu miesiącach powinna zwrócić się maszyna?

Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla wszystkich serwisów. Okres zależy od ceny urządzenia, liczby napełnień, marży, kosztów eksploatacji oraz możliwości wykorzystania dodatkowej wydajności.

Czy automatyczna maszyna może mieć lepszy ROI mimo wyższej ceny?

Tak. Jeżeli automatyzacja znacząco ogranicza aktywny czas operatora albo pozwala realizować więcej zleceń, droższa maszyna może zwrócić się szybciej niż urządzenie podstawowe.

Jak policzyć oszczędność czasu operatora?

Należy pomnożyć czas zaoszczędzony na jednym cyklu przez miesięczną liczbę napełnień, a następnie przeliczyć uzyskane godziny według rzeczywistego kosztu godziny pracy.

Czy używana maszyna ma lepszy zwrot z inwestycji?

Może mieć krótszy prosty okres zwrotu dzięki niższej cenie zakupu. Trzeba jednak uwzględnić większe ryzyko napraw, przestojów i brakujących części.

Jak policzyć opłacalność własnej maszyny zamiast podwykonawcy?

Należy porównać miesięczny koszt zlecania usług na zewnątrz z kosztem wykonania tej samej liczby napełnień we własnym warsztacie. Różnica stanowi miesięczną korzyść z inwestycji.

Czy do ROI warto doliczyć straty proszku?

Tak. Przy dużej liczbie napełnień nawet niewielkie ograniczenie strat materiału na jednym cyklu może w ciągu roku dać znaczącą oszczędność.

Jak uniknąć zbyt optymistycznej kalkulacji?

Najlepiej przygotować trzy scenariusze: ostrożny, realistyczny i rozwojowy. Warto także liczyć wyłącznie zlecenia, które firma realnie może pozyskać, a nie maksymalną wydajność katalogową maszyny.

Policz opłacalność maszyny przed zakupem

Planujesz zakup nowego urządzenia i chcesz dobrać je do rzeczywistej liczby zleceń? Skontaktuj się z Gaśniczka i podaj miesięczny wolumen, typowe pojemności gaśnic oraz obecny sposób pracy. Na tej podstawie łatwiej porównać wydajność dostępnych maszyn, poziom automatyzacji i koszt inwestycji z potencjalnymi oszczędnościami Twojego serwisu.